آیا خطر زوال عقل با کم خوابی افزایش می‌یابد؟

به طور کلی ۷تا ۹ ساعت خواب روزانه، جهت بهبود عملکرد ارگان‌های داخلی بدن و تقویت سیستم ایمنی توصیه می‌شود. از طرفی زوال عقل، با مشکلات حافظه، زبان، حل مسئله و کاهش سطح شناختی مشخص می‌شود که بر فعالیت‌های روزمره و اجتماعی تأثیر می‌گذارد وبروز آن با اختلال مربوط به خواب نیز مرتبط است. به طور کلی درمان شناخته شده‌ای برای زوال عقل وجود ندارد، اما راهکارهای موجود می‌تواند از پیشرفت آن جلوگیری کند.

چگونه خواب در روند بروز زوال عقل موثر است؟

درواقع خواب، سموم و پروتئین‌های مضر که در بروز زوال عقل موثر هستند را دفع می‌کند. نتایج تحقیقات نشانگر آن است که خواب بی‌کیفیت در طول دوره میانسالی با ریسک بروز زوال عقل مرتبط است. پروتئین بتا آمیلوئید، مشخصه اصلی بیماری آلزایمر است که در طول روز در مغز ما انباشته می‌شود. اما خواب به پاکسازی این پروتئین از محیط مغز کمک می‌کند. درواقع تجمع بتا آمیلوئید در طول سالیان متمادی، ما را در معرض افزایش خطر ابتلا به زوال عقل قرار می‌دهد.

عوامل خطر

توضیحات مذکور به این معنا نیست که هرکسی که کم خواب است به ناچار دچار زوال عقل می‌شود. سایرعوامل خطر شناخته‌شده شامل موارد زیر است؛

• سن
• سابقه خانوادگی
• کم تحرکی
• رژیم غذایی نامناسب
• فشار خون بالا

تحقیقات درمورد ارتباط کم خوابی و زوال عقل

در پژوهشی، ۸۰۰۰ بزرگسال در طول ۲۵ سال مورد برررسی قرار گرفتند. نتایج حاکی از آن بود که خطر ابتلا به زوال عقل در افراد میانسالی که کمتر از شش ساعت درشب می‌خوابند نسبت به سایر افراد درحدود۳۰ درصد بیشتر است. درپزوهش دیگر، ۲۸۰۰فرد میانسال در طول ۵ سال مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این پژوهش نشانگر آن بود کسانی که کمتر از پنج ساعت در شب می‌خوابند، دو برابر بیشتر از کسانی که ۶ تا ۸ ساعت می‌خوابند، به زوال عقل مبتلا می‌شوند.

بالاخره زوال عقل زمینه ساز کم خوابی است یا برعکس؟

متخصصان در رابطه با زمینه‌سازی زوال عقل ویا کم خوابی مطمعن نیستند، اما ارتباط دوسویه کم خوابی و زوال عقل به اثبات رسیده است.

انواع اختلالات خواب وزوال عقل

ارتباط آپنه خواب و زوال عقل

اختلالات خواب از جمله آپنه خواب، مغز را از اکسیژن محروم کرده و بر حافظه تأثیر می‌گذارد. هنگامی که در حین خواب شما نتوانید به خوبی نفس بکشید، ماهیچه‌های گلویتان شل شده و مغز شما نمی‌تواند هوای کافی دریافت کند، که این موقعیت هیپوکسی نام داشته و درعملکرد مغزی شما موثر است. آپنه خواب همچنین سبب بروز مشکلات زیر خواهد شد؛

• تمرکز
• مشکل در تصمیم گیری
• ابتلا به زوال عقل در سنین پایین‌تر
• سایر شرایط سلامتی مانند سکته مغزی، دیابت و فشار خون بالا

 

ارتباط افسردگی و زوال عقل

اگرچه افسردگی یک اختلال خلقی است، اما همراه با اختلالات خواب دیده می‌شود. افسردگی در افراد مبتلا به زوال عقل شایع است و با پیشرفت بیماری به طور فزاینده‌ای دیده می‌شود.

سندرم غروب آفتاب

در این پدیده افراد مبتلا به زوال عقل، هنگام غروب خورشید بی‌قراری می‌کنند و علائمی نظیر گیجی، اضطراب، سرگردانی، هذیان، گریه، خشم و فریاد را از خودشان نشان می‌دهند. این سندرم در افراد مبتلا به زوال عقل و آلزایمر دیده می‌شود. همچنین گفته می‌شود که علائم این سندرم در مواردی در ابتدای صبح نیز دیده می‌شود. متخصصان اختلالات هورمونی، خستگی، فعالیت روزانه و تغییر فصول را در بروز آن موثر می‌دانند.

راهکار آسان جهت رفع مشکلات خواب

• پیروی از برنامه خواب منظم
• قطع مصرف کافئین، نیکوتین یا الکل
• در صورت بروز مشکل جدی، با مشورت پزشک دارو استفاده کنید.
• مرتب ورزش کنید.
• در طول روز نخوابید.
• در ساعت‌های پایانی شب تلویزیون تماشا نکنید.
• ارتباطات اجتماعی‌تان را حفظ کنید.